معرفی شهر ارجمند

 

تاریخـچه ارجـمند :

درانتهای شمال غرب شهرارجمند ودرارتفاع ۲۱۸۸متری ازسطح دریا ودردامنه غربی تپه هایی که درسمت جنوب آن خانه های اهلی شهرارجمند احداث گردیده است مقبره هایی وجود دارد که اهالی محل آن را۱۲تن یا دوازده امام می نامند براساس عقاید ریش سفیدان محلی یکی ازخوانین آن زمان بنام حرمت الملوک که ازسیاستمداران بود(وخانمی عفیفه وپاکدامن بود) شبی از شبها خواب می بیند که درشمال غرب آبادی ارجمند دوازده تن ازمعصومین که اسامی آنها دربحرالانصاب می باشد مدفون هستند ودرخواب مکلف می شود که باهزینه خود برای آنها بقعه بنا نماید فردای آنروز تمامی روحانیون منطقه وحاکمان شهر رابه ارجمند فرا می خواند وخوابی را که دیده برای آنها بازگو می نماید وتصمیم برساخت وساز بقعه هاگرفته می شود ازطرف دیگر ساختن بناها وحمام ونظایر آنها فقط توسط معماری که در ندای لاهیجان زندگی می کردانجام می گرفت وروستاهای مجاورازساختن چنین بناهایی عاجز بوده اند. فیروزکوه درآن زمان اسم ورسم بصورت حال نداشت روستایی بود که که سرراه شمال –تهران قرارداشت مرکزحکومت درارجمندبودهمان شبی که خانم حرمت الملوک خواب می بیند آن معماری که هم درروستای ندا بود خواب می بیند که باچندنفرازکارگران ماهربرای ساختن بقعه دوازده تن باید به روستای ارجمند برود که درراستای ساخت وساز هرروزجلسه ای باحضور دولت مردان آن زمان درسالن سخنرانی ارجمند که نام آن ساختمان دراداره ثبت واسناد بنام عمارت ثبت گردیده تشکیل می شده است به اطلاع می رسد چندغریبه برای ادای توضیحات اجازه ورود می خواهند باکسب اجازه واردمجلس می شوند وموضوع رامطرح می نمایند که درحقیقت واقعیتها برای همه مشخص می شود ازفردای آن روز باهمت آن خانم واهالی بقعه وبارگاه به سبک وسلیقه آن معمار ساخته می شود که هنوز آن معماری بحمدخدا باقی ودرحال مرمت می باشد زمان تنظیم وقفنامه اماکن متبرکه مساجداربعه ودیگر مراسم مذهبی ازدرآمد موقوفه برای آنها هزینه درنظر گرفته که آن هم برای آن سیهه آن عمل میشود .محوطه ای که این مقبره هادرآن واقع شده اند نسبتاً وسیع ودارای بیش از۱۵۰۰مترمربع وسعت بوده وبه نظرمی رسد بیش از۹۰۰سال قدمت داشته باشد مجموعه بناهای این امامزاده ها از مصالح سنگ لاشه و ملات و ساروج ساخته شده اند و در مرمت سال ۱۳۸۲ نمای داخلی همه ی آنها را سفید ، سقف آنها را شیروانی و بدنه بیرونی را با سیمان سفید اندود کرده اند ورودی امامزاده از جبهه ی جنوب غربی است و در آنجا در چوبی نصب کرده اند بر اساس برخی تحقیقات بنظر میرسد قبرستان و مجمومه بنا های امامزاده ۱۲ تن قدمت ۹۰۰ ساله داشته و از زمان پیدایش بعنوان محل دفن اموات منطقه مورد استفاده بوده است مطالعات باستان شناسانه در این محل میتواند امکان دستیابی به اطلاعات مفید تر و دقیق تری را فراهم نموده و به این سوال که دقیقا” این محل از چه زمانی مورد استفاده قرار گرفته و یا مردم این نواحی قبل از آن چگونه زندگی میکرده اند ، پاسخ دهد آنچه مسلم است این منطقه وسیع و حاصلخیز ارجمند نمیتواند دارای پیشینه تاریخی نباشد در مرکز روستای ارجمند و بر بالای تپه ای که خانه های اهالی بر آن بنا شده است و در ارتفاع ۲۲۱۹ متر از سطح دریا امامزاده کوچکی بنا شده که به امامزاده محمد و احمد یا دو طفلان یا دو تن شهرت دارد مصالح بنای اصلی که قدمت آن به قرون هفت و هشت هجری میرسد از سنگ لاشه سنگ های کف رودخانه ای و ملات ساروج است در داخل بنای اصلی مقبره دو قبر با فاصله یک متر در کنار هم قرار دارد و در داخل هر یک از اضلاع برج ، طاق هایی با قوس گهواره ای تعبیه کرده اند تمامی فضای داخلی امامزاده با ملات گچ اندود شده است .

قدمت تاریخی ارجمند بر اساس اسناد ثبتی از ابتدای تنظیم وقف نامه حاکم میباشد . ساکنان ارجمند از قدیم الایام :پنج طایفه به اسامی خلیل ، آلو ، امیر، متو ، اسفندیاری، توکل یا ( منصور ) بوده اند . وقف نامه (۱) تنظیم و با امضاء طوایف مذکور درج گردید که تصویر وقف نامه دراداره اوقاف موجود است .سکونت و امکانات سیاسی و اجتماعی که بالغ بر چهارصد سال میباشد . ارجمند زمانی دارای سربازخانه بود که ارتش وقت در آن آموزش می دیدند و پس از آموزش به مکان مورد نظر اعزام می شدند مکان سربازخانه پلاک ۹۶۴فرعی حال که بعدازمدتی تخریب شده واکنون تبدیل به مسکونی گردیده استومحل استقرار نظامی ها وانباراسلحه انها بوده وحمل سلاحها بوسیله چهارپایان انجام می گرفت مکان ستوران آنزمان پلاک ۹۲۴ارجمند درسال ماضی یعنی دوران سکونت خوانین ورجال وقت محل دادرسی وقانون گذاری بوده وبخشدار ی حال درآن زمان بنام حکومت وبخشدار حاکم نامیده می شد دادیرا(عدلیه )انتظامی (نظمیه)نام داشت منهای فرمانروایان رسمی – دیگر کسانی که برمردم حتی کل منطقه حکومت می کردندافرادی قاجاریه نژاد مانند قلی خان (منتظم الدوله )صادق خان – مهدی خان ، امیرقاسم خان ، یحیی خان ازباقی ماندگان همان خوانین منطقه که آثاروابنای باقی مانده ازقدرت وریاست آنها حکایت می نمایدارجمندمرکز نشست وجلسه مذهبیون زمان بود هفته ای یکبارروحانیون منطقه ریاست آخوند ملامحمدشفیع که چهار نسل تابحال نوادگان آن روحانی هستند وشهرت شفیع زاده دارند تشکیل می گردد حدشرعی وقانونی که برای قانون حاکم در ایران جاری می شود ودرآن زمان کلیه دادخواهی ودادرسی و… درارجمند انجام واجرا میگردید افرادی که باعلم واجازه آنها محکوم به زندان می شدند در ارجمند زندانی ساخته بودکه مکان آن دقیقاًبعد از عبور پل درقسمت جنوب ارجمند درحد شرقی می باشد زندانی می شدند.

امروزه همان کنده ومیله آهنی که در پای مجرمان می گذاشتند درمجلس تعزیعه خوانی ارجمند به معرض دید اهالی قرار می گیرد ساختمان مسکونی یکی از خوانین بنام مصطفی قلی خان درمحلی که تبدیل به مسکونی اهالی شده درفرهنگ نامه اداره ثبت واحوال فیروزکوه بنام عمارت درج شده سالمندان آبادی آنجا دیده اند که درصورت پرسش شرح خواهند داد فرزند مرحوم مصطفی قلی خان عبدالکریم امیری فیروزکوهی که نام خورشید درخشان ادب ایران اسلامی است تحصیلاتش رادرفرنگ و(اروپای )حال گذرانده وبادریایی ازعلم وحلم به آغوش کشوربازگشته که حال درمکان زیست مرحوم امیری فیروزکوهی فرزندش دکتر امیربانو (استاد دانشگاه ) ودیگر فرزندش بنام مسعود خان بااسم مصطفی قلی خان که در صدد احیاءومرمت ساختمان وباغ برآمده است زندگی می کنند قلعه قسمت جنوب فیروزکوه باساخت وساز حسن صباح دردوره سلجوقیان انجام شده همان قلعه رادرقسمت شمال غرب ارجمند درمجاورت تنگه احداث ودرامرگ ارجمند هم برای دفاع احتمالی دشمن قلعه رااحداث نمود که آسیاب سنگ دردیگر امکانات زیست درآن اجرا وواضح است وهر بیننده ای رامجذوب خود می نماید شخص سازنده قلعه برای آخرین دفاع درنمادی که درقسمت جنوب غرب امرگ قراردارد امکانات جزئی تااینکه دفاعش بی اثر مانده ومغلوب دشمن شده است ازابتدای سیاهه ساکنان ارجمند طرفدار ومطیع اوامر مراجع تقلید بوده وقبل از هرچیز صحت کین وحراست ازشعائر اسلام درآمد حاصله ازمنابع طبیعی ودیگر نذورات صرف هزینه های مذهبی می گردیده است .

دیگر قدمت تاریخی ارجمند ازنوشته ها وعقدنامه های زمان قدمت آن بیش از چهارصد سال رقم می زند ساخت وساز قلقه (قلاارش)ودیگر قلعه ها بنا برصحبتهای سینه به سینه سالخوردگان محل چنان نقل می نماید که آبادی ارجمند درمراتع مرسوم به چنار بود که باکشف آثار تنورهای متعدد صاحبان قلعه درآن آبادی منزل داشتند باکشف گوردسته جمعی که درمراتع میرورزان بدست امده حتی ده سردریک چاله پیدا شده است که بانزاع قبایل وحمله به چنار آن را غارت وباخاک یکسان نموده اندپس از آن ساکنان آن متواری ،حتی سر ازاقلید فارس درآوردند وارجمندیهای شیراز ازپیشینیان نقل و میگویند روز وروزگاری ما ساکن چنار ارجمند بودهایم عده ای هم چون از نظر جغرافیایی ارجمند بسیارجای مناسب برای زیست بوده اسکان می گزیدند اینها شفاهی سینه به سینه برای نسلها نقل گردید وصدقش ازکذبش بیشتر است مشاهده خرابه ها ازآثار باقیمانده درچنار ارجمند درستی آن راثابت میکند با کاوش وکنکاش درمحدوده مزبور بیشتزر باآثار باستانی ومیراث فرهنگی جلب حمایت گردد .

محله حسن آباد فعلی ارجمند قبلاً قبرستان قبل از اسلام بود که درساخت وساز های جدید قبرغیراسلامی مشاهده می شود ودرشمال پایگاه ارجمند درحال حاضر آثارمتعددی ازقبور مشخص است زمانی ارجمند بنام ارجنه درحسن آباد ارجمند بود وآن هم فاقد سند می باشدوذکر آن در کتابچه فرهنگ ارجمند استفاده دارد.

مراسم سوگواری امام سوم شیعیان حضرت سیدالشهداء(ع) اهالی ارجمند ازشب اول ماه محرم لغایت تا پانزدهم درتکیه ارجمند جمع شده غذا آماده می نمایندظهر وشب به تکیه برده تاعزاداران تناول نمایند روز تاسوعا اهالی ارجمند برای همدردی وشعائر اسلام باطبل وعلم ودسته های زنجیرزنی وسینه زنی به روستای شادمیهن می روند باحضوردوروستا درقالب دوگروه ،زینت افزای مجلس عزا می باشند متقابلاً روز عاشورا روستائیان شادمیهن براساس روش اهالی ارجمند به این روستا آمده ودرکنار هم به سوگ می نشینند.          

  1.  مـوقعیت جـغرافیـایی ارجـمند :

شهر ارجمند بعنوان مرکز بخش ارجمند از توابع شهرستان فیروزکوه با مختصات جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۸ دقیقه و ۵۵ ثانیه عرض شمالی و ۵۲ درجه و ۳۰ دقیقه و ۴۲ ثانیه طول شرقی و به ارتفاع ۲۱۴۰ متر از سطح دریا قرارداشته و فاصله آن با مرکز شهرستان ۲۵ کیلو متر بوده و شهر ارجمند از شمال به استان مازندران (بخش لاریجان آمل ) جنوب به کوهها و مراتع روستای سله بن، غرب به حریم روستای وشتان و از شرق به حریم روستای شادمهن متصل میباشد و وسعت حریم شهر بالغ بر ۳۵۰ هکتار بوده و دارای ۷ محله شامل سادات محله ، امامزاده یا بالا تپه ، کردر ، گوبندسر، جرکیله، حسن آباد .

  1.  موقعیت اقلیمی ارجمند :

با توجه به شرایط مکانی ارجمند و بدلیل کوهستانی بودن و ارتفاع از سطح دریا متوسط درجه حرارت سالیانه ۴/۸ سانتی گراد و میزان بارندگی سالیانه ۸/۲۸۱ میلی متر و شرایط جوی ارجمند از سایر روستاهای اطراف و همچنین مرکز شهرستان در وضعیت خوب و مطلوبی برخوردار بوده و از اینرو در فصول بهار و تابستان هم دارای بارشهای فصلی در منطقه بوده که این امر سبب گردید منطقه دارای طبیعت سرسبز ، رودخانه و چشمه سار های فراوان و متعددی باشد و احداث سد نمرود توسط وزارت نیرو در همجوار حریم شهر ارجمند در آینده سبب دگرگونی در شرایط آب و هوایی منطقه و بویژه جذب توریسم در بخش طبیعت گردی خواهیم بود .

 

  1. اوضاع فرهنگی و اجتماعی و سیاسی :

شهر ارجمند بدلیل دارا بودن تاریخچه و قدمت کهن میتوان رشد و توسعه یافتگی در ساختار فرهنگی و اجتماعی را در سطح جامعه مشاهده نمود در گذشته ارجمند دارای بیشترین آمار دانش آموز حتی در تمام سطوح و مقاطع تحصیلی (ابتدایی ، راهنمایی ، دبیرستان ) بوده که بدلیل نبود برخی از امکانات رفاهی ، بهداشتی ، آموزشی و اشتغال در دهه ۶۰ و ۷۰ ما شاهد مهاجرت اهالی به سایر شهرهای همجوار بوده ، این شهر زادگاه شاعرنامی معاصر استاد امیری فیروزکوهی بوده که حدود ۸۵% از اهالی ساکن دائم به سواد بوده و در طول انقلاب چه در زمان انقلاب اسلامی و همچنین ۸ سال دفاع مقدس اهالی خونگرم ارجمند نقش بسزایی را ایفا نموده که تعداد د۲۹ شهید و ۱۳ آزاده و ۳۴ ایثار گر و ۲ جانباز میباشد و در تمام صحنه های سیاسی حضوری فعال دارند.

 

یک نظر

  1. مطلب فوق بسیار جالب و برای بنده جدید بود و چقدر خوب که شهرم ریشه ای تاریخی و کهن دارد با آرزوی حفظ حرمت ارجمند و اعتلای شهرم ارجمند

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.